یلدا مبارک

شب تلاش غلبه بر تاریکی و کوشش برای زایش نور بر همکاران و هم میهنان مبارک

روزهای بهار که شاداب و پر آب و تر و تازه اند گذشته اند تابستان سرشار از آبادی و آسایش و گرما رخت بربسته برگ های درختان رنگ باخته و دیگر از فراوانی میوه و غذا و کشت و کار و زایش خبری نیست آری ما در حال پا گذاشتن به سردترین ماه های سال هستیم زمانی که در روزگاران دور برای مردمان نوید تنگی و سختی بوده و پناه بردن به آذوقه های جمع آوری کرده و امید آنکه این توشه ها توان عبور از دژ زمستان را بدهند.

مردمان روزگاران گذشته کوتاه شدن روزها را احساس می کردند تا جاییکه به آستانه ی بلندترین شب سال می رسیدند زمانیکه باید به کمک سپاه خورشید می شتافتند و با روشن نگاه داشتن چراغ خانه ها تا صبح و از مهر و عشق گفتن و سرودن به تولد مهر کمک می کردند تا دوباره روزها طولانی شود سرما رخت ببندد، زمین و زمانه گرم شود و درختان بار گیرند و حجره های خالی از توشه پربار گردند. شصت روز ابتدای زمستان که چله بزرگ نام داشته و آغاز دوران سخت بوده با جشنی همراه می شده تا در آستانه ی سختی دل ها را به هم نزدیک کنند و مهر را در میان خود بپراکنند تا بعد از عبور از چارچار (چهار روز آخر چله بزرگ و چهار روز اول چله کوچک) آنگاه که زمین رو به گرمی میگذارد و چله کوچک ( بیست روز آخر زمستان) آغاز می شود، برسند.

جشن گرفتن آخرین شب پاییز و اولین روز زمستان در اصل مربوط به آیین میترا بوده که از جمله آیینهای ایرانیان باستان بحساب می آید. این شب به پاس تولد مهر جشن گرفته می شده است و بعد ها و با برقراری آیین زرتشت هرچند مهر از جایگاه خدایی به زیر امد و به شکل فرشته ستایش شد اما گرامیداشت شب یلدا موقعیت خود را حفظ کرد. یلدا واژه ای سریانی است که در عربی به تولد برگردان شده و همانطور که اشاره شد زایش مهر را نوید می دهد. جالب است که با نفوذ آیین میترا در اروپا به واسطه ی کشور گشایی های رومیان، مناسک آن نیز به کشورهای غربی نفوذ پیدا کرد و پس از به قدرت رسیدن کنستانتین و رسمی شدن دین مسیحیت در سرزمین های امپراتوری روم بسیاری از مناسک مهر پرستی در دین جدید مستحیل شدند و در قالبی تازه مورد ستایش  قرار گرفتن که نمونه بارز آن شب یلدا و جشن کریسمس است.

فردوسی که روانش شاد باشد در داستان پادشاهی هرمز اشاره ای به شب یلدا می کند آنجا که می گوید:

شب اورمزد آمد از ماه دی

ز گفتن بیاسای و بردار می

آنطور که در تقویم ایرانیان باستان آمده است نخستین روز هر ماه به نام اورمزد است و هر ماه نیز به یک نام زینت یافته ماه دی به نام اورمزد است و آن زمان که نام روز و ماه یکسان می شود روزی است که ایرانیان آن را جشن می گرفتند و این اشارات فردوسی در گرامی داشت این شب از این نکته نشات می گیرد که روز یکم دی ماه که روز اورمزد است با ماه اورمزد یکی شده است و بنابراین روز جسشن است.

شب تلاش غلبه بر تاریکی و کوشش برای زایش نور بر همکاران و هم میهنان مبارک باشد.

برچسب ها :

نظرات و پیشنهادات